godziny otwarcia:

poniedziałek i święta: nieczynne

wtorek, czwartek: 8.00 - 17.00

środa: 8.00 - 16.00

piątek, sobota: 8.00 - 15.00

niedziela: 10.00 - 13.00

bilety:

5zł/3zł (normalny/ulgowy)

kontakt:

ul. 3 Maja 5, 06-500 Mława

tel. 023 654 33 48

email facebook Maps

aktualności

  • Generic placeholder image
    10 października 2018
    Ta, co nie zginęła, wyrośnie z naszej krwi. Polacy w latach 1914-1921
    28 września 2018 roku, w roku obchodów setnej rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości, w Muzeum Ziemi Zawkrzeńskiej w Mławie została otwarta wystawa czasowa Ta, co nie zginęła, wyrośnie z naszej krwi. Polacy w latach 1914-1921. Wystawa nie ogranicza się tylko do pamiętnych listopadowych dni 1918 roku, ale pokazuje też wydarzenia z okresu I wojny światowej i z kilku pierwszych lat po zakończeniu tej wielkiej wojny. Przedstawia między innymi walkę Polaków w latach I wojny światowej. Na wystawie dla prezentacji tego okresu najwięcej uwagi i miejsca poświęcono przede wszystkim Legionom Polskim. Nie zapomniano o Polskiej Organizacji Wojskowej. Pierwsze lata po zakończeniu I wojny światowej to walka zbrojna i dyplomatyczna o granice młodego państwa polskiego i utrwalenie świeżo odzyskanej niepodległości. W tych latach najcięższą próbą dla Polaków była zwycięsko zakończona wojna polsko-bolszewicka, stąd na wystawie duża ilość eksponatów dotyczących wojny Polski z Rosją bolszewicką. Nie zabrakło też eksponatów dotyczących wojny polsko-ukraińskiej w latach 1918-1919, powstań śląskich i plebiscytu na Górnym Śląsku. Wystawa pokazuje również postaci bardzo ważne w walce o niepodległość Polski, jak Józef Piłsudski, Roman Dmowski, Ignacy Jan Paderewski, Józef Haller. Nie zapomniano też o wielu zwykłych uczestnikach walk o niepodległość Polski, a może też niezwykłych, jak Orlęta lwowskie lub młodzi gimnazjaliści mławscy. Ci ostatni to zabity 12 listopada 1918 roku Klemens Henryk Sokalski i ochotnicy z 1920 roku, który był decydującym rokiem w wojnie polsko- bolszewickiej.

    Na wystawie pokazano fotografie, pocztówki, obrazy, afisze, plakaty, dyplomy, książki, prasę, dokumenty, ordery i odznaczenia, medale artystyczne, broń.

    Kuratorem wystawy jest kustosz Jacek Wilamowski.
    Wystawa będzie czynna do 8 grudnia 2018 roku.



galerie

dział archeologiczny

obejmuje kilkutysięczny zbiór wytworów rąk ludzkich związanych z działalnością człowieka na terenie...

dział historyczny

liczy kilka tysięcy muzealiów, a ramy chronologiczne tego działu obejmują okres od XVI wieku do kilku dziesięcioleci po zakończeniu II wojny światowej...

dział edukacji

proponuje lekcje muzealne z następujących zagadnień...


Dział archeologiczny obejmuje kilkutysięczny zbiór wytworów rąk ludzkich związanych z działalnością człowieka na terenie Ziemi Zawkrzeńskiej od mezozoiku przez młodszą epokę kamienia, epokę brązu i żelaza po późne średniowiecze (czyli od ósmego tysiąclecia przed naszą erą do piętnastego wieku naszej ery). Dominują zbiory zabytków z badań archeologicznych prowadzonych przez pracowników Muzeum Ziemi Zawkrzeńskiej na terenie Zawkrza.

Do najciekawszych zabytków należy zaliczyć rogowe i kamienne narzędzia pracy sprzed czterech-pięciu tysięcy lat, zespoły grobowe z pełnym wyposażeniem należące do kultury przeworskiej i wielbarskiej ( z I w. p.n.e.do V w.n.e.) z Modły, Dąbka, Stupska w powiecie mławskim; w tym bogate kolekcje ozdób z brązu, szkła, bursztynu i żelaza. Na uwagę zasługuje uzbrojenie wojowników z tamtych lat (miecze, groty oszczepów i włóczni, okucia tarcz, strzały łuków) oraz przedmioty codziennego użytku zarówno starożytne jak i średniowieczne.

Na osobne wyróżnienie zasługuje spektakularne odkrycie w 1978 r. Grobowca z interesującym wyposażeniem, sprzed dwóch tysięcy lat w Zgliczynie-Pobodzym gm. Bieżuń. Ten monumentalny obiekt z pierwszego wieku został zrekonstruowany i stanowi ważny element stałej ekspozycji archeologicznej.

Wyjątkowo cennym zabytkiem również eksponowanym na wystawie jest kamienne bóstwo pogańskie z okresu przedpiastowskiego w kształcie popiersia znalezione w 1926 r. w okolicy Małocina, gm. Bieżuń.


Dział historyczny jest największym działem w Muzeum Ziemi Zawkrzeńskiej w Mławie. Liczy kilka tysięcy muzealiów, a ramy chronologiczne tego działu obejmują okres od XVI wieku do kilku dziesięcioleci po zakończeniu II wojny światowej.

Stała ekspozycja historyczna w Muzeum Ziemi Zawkrzeńskiej przedstawia dzieje Zawkrza od XVI stulecia do zakończenia II wojny światowej w 1945 roku , ze szczególnym uwzględnieniem przeszłości Mławy, bo od lokacji w 1429 roku to miasto zostało głównym ośrodkiem tej części Mazowsza Północnego. Na tej ekspozycji zostały wystawione nie tylko obiekty, które są wpisane do ksiąg inwentarzowych działu historycznego, ale również obiekty z innych działów w muzeum mławskim. Z działu sztuki zaprezentowano tu, np. portret Katarzyny Mostowskiej, podkomorzyny płockiej, z samego końca XVII wieku, portret Andrzeja Mikołaja Piechowskiego, chorążego kawalerii narodowej, z II połowy XVIII wieku i pochodzący z około 1790 roku pas kontuszowy Ignacego Łepkowskiego, sędziego ziemskiego zawkrzeńskiego. Na stałej ekspozycji historycznej zwiedzający mogą obejrzeć dokumenty, listy, druki, mapy, fotografie, monety, medale pamiątkowe, militaria, sztandary i różnego rodzaju pamiątki historyczne. Zwrócono w przypadku tej ekspozycji większą uwagę na powstania narodowe i na bitwę pod Mławą we wrześniu 1939 roku. Z dawnych militariów warto wyróżnić napierśnik zbroi husarskiej z połowy XVII wieku. Zabytkiem dawnej kartografii jest wenecka mapa z 1781 roku trzech województw na Mazowszu: mazowieckiego, rawskiego i płockiego. Dużo obiektów związanych jest z powstaniem styczniowym i poprzedzającymi to powstanie manifestacjami patriotycznymi w 1861 roku. Prezentowana jest broń biała i palna, piśmiennictwo wojskowe i inne druki z tych lat, biżuteria patriotyczna, medale, fotografie. Bardzo ciekawym obiektem jest obustronna płaskorzeźba kamienna z Będzymina w powiecie żuromińskim z symboliką patriotyczną charakterystyczną dla tego okresu. Nie zabrakło też prezentacji dziejów Mławy i powiatu mławskiego na tle dziejów II Rzeczypospolitej. Bardzo dużo muzealiów dotyczy lat 1939-1945. Poczesne miejsce w tej części ekspozycji przypadło różnego rodzaju obiektom związanym z 20 Dywizją Piechoty, która walczyła pod Mławą od 1 do 3 września 1939 roku. Jednym z czterech pułków tej dywizji był 80 pułk piechoty ze Słonimia w województwie nowogródzkim. Najcenniejszą pamiątką po 80 pułku piechoty jest orzeł z drzewca sztandaru tego pułku. Sztandar 80 pułku w 1939 roku podczas kapitulacji Warszawy został zakopany w ziemi. Ukrytego w ziemi sztandaru do dziś nie udało się odnaleźć. Wyjątkową wartość emocjonalną mają przedmioty należące do poległych w bitwie pod Mławą żołnierzy polskich. Na dokonanie ekshumacji poległych Polaków pozwolili Niemcy w maju 1940 roku. Podczas przenoszenia ciał z mogił rozrzuconych na pobojowisku na cmentarze parafialne znajdowano przy poległych metalowe znaczki tożsamości, listy, fotografie, dokumenty, notesiki i różne drobne przedmioty. Po wojnie w zbiorach Muzeum Ziemi Zawkrzeńskiej znalazły się pamiątki po trzydziestu kilku poległych żołnierzach. Niewielka część tych pamiątek jest na stałej ekspozycji historycznej .Przypomniana jest też przez pokazanie broni i umundurowania walka Polaków w dalszych latach II wojny światowej. Muzealia dotyczące obozów koncentracyjnych, więzień, wyroków śmierci, miejsc egzekucji pokazują martyrologię Polaków pod okupacją niemiecką. Nie zapomniano też o walce w podziemiu żołnierzy Armii Krajowej i Batalionów Chłopskich z Niemcami. Zwraca uwagę niewielki sztandar 3 plutonu Armii Krajowej. W opracowaniach naukowych poświęconych sztandarom i proporcom AK z powodu braku dokładnych danych dotyczących pochodzenia tego sztandaru, czyli czasu jego powstania i jego wykonawcy, podawane są tylko przypuszczenia o wykonaniu tego sztandaru we Lwowie lub bardziej prawdopodobne o tym, że jest związany z powstaniem warszawskim.


Proponujemy lekcje muzealne z następujących zagadnień:

  • Moja pierwsza wizyta w muzeum.
  • Pradzieje Ziemi Zawkrzeńskiej.
  • Dzieje miasta Mławy i okolic.
  • Powstanie Styczniowe na Mazowszu Północnym.
  • Wrzesień 1939 r. na Mazowszu Północnym.
  • II wojna światowa; okupacja i wyzwolenie na Mazowszu Mławskim.
  • Wojciech Piechowski i jemu współcześni.
  • Odzyskanie Niepodległości w 1918 r. i wojna polsko-bolszewicka w 1920 r.
  • Fauna północnego Mazowsza.

Jednocześnie informujemy, że istnieje możliwość prowadzenia lekcji poza muzeum, proponowane tematy:

  • Pozycja Mławska 1939 r.
  • W nawiązaniu do tematów: Wrzesień 1939 r. na Mazowszu Północnym
  • II wojna światowa: okupacja i wyzwolenie na terenie Ziemi Zawkrzeńskiej
  • (dostępne dla grup dysponujących własnym transportem)
  • Na mławskim rynku.
  • W nawiązaniu do tematu: Dzieje miasta Mławy i okolic.

Serdecznie zapraszamy do korzystania nieodpłatnie z Sali Papieskiej, po wcześniejszym uzgodnieniu.

Wybrany temat lekcji muzealnej prosimy wcześniej zgłosić telefonicznie: (0-23) 654 33 48

Nadal stosujemy zasadę bezpłatnego wstępu na wystawy dla dzieci przychodzących z grupą wycieczkową, których nie stać na bilet. Fakt ten zgłasza w kasie muzeum nauczyciel - opiekun grupy.


dział sztuki

obejmuje przede wszystkim prace Wojciecha Piechowskiego i jemu współczesnych malarzy, głównie jego nauczycieli i kolegów....

dział przyrody

przedstawia faunę północnego Mazowsza. W największej sali, prezentujemy świat zwierząt...

sala papieska

to wspólne studiowanie nauki papieża i głoszenie wartości, które On uznał za ważne w życiu ludzi we współczesnym świecie...


Dział sztuki prezentowany jest w trzech salach stylizowanych na wnętrze dworu z drugiej połowy XIX wieku. W dwóch pierwszych na ścianach wisi dziewiętnaście obrazów Wojciecha Piechowskiego (1849-1911), malarza pochodzącego z pobliskiego Nosarzewa Borowego. Artysta dzieciństwo spędził na wsi w rodzinnym dworku. Po ukończeniu czteroklasowej szkoły powszechnej w Mławie i gimnazjum we Włocławku, uczęszczał w latach 1867-1869 do prywatnej szkoły Wojciecha Gersona, a w latach 1869 - 1873 do warszawskiej Klasy Rysunkowej. Jego nauczycielami byli Aleksander Kamiński, Rafał Hadziewicz i Wojciech Gerson. W Warszawie zaprzyjaźnił się z Józefem Chełmońskim, Antonim Piotrowskim, Romanem Szwojnickim, Leonem Wyczółkowskim, Kazimierzem Alchimowiczem i Janem Owidzkim. Głęboka przyjaźń połączyła go z Józefem Chełmońskim.

W latach 1873 - 1875 uczył się w Królewskiej Akademii Sztuk Pięknych w Monachium u Otto Seitza i Alexandra Wagnera oraz w monachijskiej pracowni Józefa Brandta. Należał do monachijskiego „Kunstvereinu”. Po powrocie do kraju założył zakład fotograficzny w Warszawie i był oficjalnym fotografikiem Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych. Po wydziedziczeniu przez rodzinę, zmuszony był do dzierżawy majątków w Ręcznie pod Częstochową, potem w Proszkowie i Zarębach koło Szreńska. Piechowski był wielokrotnie nagradzany m.in. za obraz „Droga i życie nasze”, który otrzymał brązowy medal na Międzynarodowej Wystawie w Paryżu w 1889r. oraz w Berlinie w 1891r. Obraz był też nagrodzony w Chicago w 1892r oraz Międzynarodowej Wystawie Zimowej w San Francisco w roku 1894, na której zdobył dwa brązowe medale. Obecnie obraz „Droga i życie nasze” znajduje się w kościele Il Gesu przy Girard Avenue w Filadelfii.

Inny obraz „Rezurekcja” nagrodzony został srebrnym medalem na Międzynarodowej Wystawie Sztuki w Paryżu w 1900 r. W 1905 r. pomagał znanemu warszawskiemu rzeźbiarzowi sakralnemu Piusowi Welońskiemu przy tworzeniu stacji Męki Pańskiej dla Jasnej Góry. Wiele podróżował między innymi odwiedził Romana Szwojnickiego w jego majątku w Radach na Litwie. Wraz z Józefem Chełmońskim, Janem Stanisławskim i Konstantym Górskim gościł u Włodzimierza Tetmajera w Bronowicach pod Krakowem. Wielokrotnie bywał i nawet mieszkał u Józefa Chełmońskiego w Kuklówce. Zginął 13 listopada 1911 roku w przededniu objęcia nowej posady w majątku Skłóty koło Kutna, barona Stanisława Dangla.

Poza obrazami w salach znajdują się stylowe meble i liczne bibeloty z epoki. Najciekawsze to: osiemnastowieczne biurko damskie, pochodzące z dworu w Nosarzewie Borowym należące do babci artysty, oraz dwa portrety pochodzące również z dworu: Portret Andrzeja M. Piechowskiego chorążego kawalerii narodowej z XVIII w. i portret szambelana królewskiego Ignacego Piechowskiego z 1806 r.

W trzeciej sali prezentowane są obrazy malarzy polskich drugiej połowy XIX w. głównie przyjaciół Wojciecha Piechowskiego takich jak: Józef Chełmoński, Antoni Piotrowski, Kazimierz Alchimowicz, Roman Szwojnicki.

Eksponaty działu sztuki uzupełniają także inne ekspozycje, to jest przyrodniczą i historyczną.

Na klatce schodowej prezentujemy galerię malarską stworzoną z obrazów poplenerowych z lat 70-tych i 80- tych ubiegłego wieku, przedstawiających często już nie istniejący obecnie pejzaż miejski Mławy. Są też dwa obrazy przedwojenne: „Ratusz” z 1918 roku Wilhelma Burzy i „Ratusz w Mławie” z 1922 r. Artura Wysockiego. Na półpiętrze znajduje się ekspozycja wybitnego polskiego rzeźbiarz i medaliera Stanisława Sikory (1911-2000), który przez lata współpracował z naszym muzeum. Prezentowane jest kilkadziesiąt medali lanych jego autorstwa oraz pięć rzeźb z kamionki, stanowiących często pierwowzory do realizacji pomnikowych w brązie. Z ciekawszych to popiersie Bolesława Prusa, Fryderyka Chopina i Pabla Picassa.


Dział przyrodniczy w Muzeum Ziemi Zawkrzeńskiej w Mławie wyróżnia się dużą stałą ekspozycją, która składa się z 3 sal wystawowych.

W największej sali prezentowane są zwierzęta występujące w Polsce, nawet te, których obecnie nie ma na Mazowszu Północnym. Ekspozycję rozpoczynają ssaki. W większości pokazane zostały pojedynczo. W niektórych przypadkach zaprezentowano więcej osobników danego gatunku, np. rodzinę dzików z małym warchlakiem albinosem, sarnę kozła i dwumiesięczną sarenkę oraz rodzinę tchórzy. Największym ssakiem znajdującym się na ekspozycji jest żubr, pięcioletni byk, podarowany do Muzeum Ziemi Zawkrzeńskiej przez dyrektora Białowieskiego Parku Narodowego w 1983 roku. Dawniej nazywany był zwierzęciem królewskim, gdyż otoczony był szczególną opieką królów polskich. Na ścianach uwagę zwracają skóry zwierząt łownych oraz poroża, wśród których wyróżnia się piękny odznaczony wieloma medalami wieniec jelenia karpackiego. Kolejną grupą zwierząt są ptaki pokazane w kilku podgrupach: ptaki szponiaste dawniej zwane drapieżnymi, ptaki pól i lasów oraz ptaki wodne. Wśród ptaków szponiastych wyróżnia się wielkością rozpostartych skrzydeł bielik, ptak należący do rodziny jastrzębiowatych, a nie jak się zwykle uważa orłowatych. Ma białą końcówkę ogona, którą uzyskuje po około 5 latach życia. Od tej białej końcówki pochodzi nazwa tego ptaka. Na ekspozycji są również sowy, dzięcioł zielony, perkozy dwuczube, czapla siwa, różne gatunki kaczek i wiele jeszcze innych ptaków. W szczególnie ciekawy sposób zaprezentowano bataliony, pokazując samce tego gatunku w okresie toków. Wówczas samce w bardzo widowiskowy sposób walczą ze sobą. Wyróżniają się też unikatowym ubarwieniem tak, że nie ma dwóch identycznych osobników. Ekspozycję kończy kolekcja owadów, wśród których wyróżnić można ważki – owady drapieżne, różnokolorowe motyle wraz z ich gąsienicami, kolekcję chrząszczy, wśród których znajduje się nadobnica alpejska, kozioróg dębosz czy jelonek rogacz – największy europejski chrząszcz. Uzupełnieniem tej części ekspozycji jest przewodnik audiowizualny. Zwiedzający mogą posłuchać głosów większości ssaków i ptaków zgromadzonych na wystawie przyrodniczej.

W drugiej, najmniejszej sali działu przyrodniczego najciekawszym eksponatem jest niewątpliwie słoń leśny. Pokazano tam dużą część kości tego zwierzęcia. Największe wrażenie robi lewa przednia noga tego zwierzęcia z łopatką. Kości słonia leśnego zostały znalezione w 1982 roku podczas kopania ujęcia wody pod Ciechanowem. Słoń leśny był najpotężniejszym przedstawicielem słoniowatych. Żył 100 tysięcy lat temu w środkowym plejstocenie. Pod Ciechanowem znaleziono kości słonicy, która miała około 80 lat. Jest to jeden z 3 szkieletów odnalezionych w Polsce, a jedyny osobnika płci żeńskiej. Na uwagę zasługują również dwie czaszki turów. Pierwsza z nich została znaleziona w okolicach Szreńska w powiecie mławskim podczas prac melioracyjnych, druga czaszka została znaleziona w gminie Stupsk podczas prac związanych z modernizacją koryta rzeki Łydyni. Tur, wymarły ssak z rodziny wołowatych był przodkiem bydła domowego. Żył w Europie od schyłku epoki lodowej do czasów historycznych. Ostatnia samica padła w 1627 roku w Puszczy Jaktorowskiej na Mazowszu. To właśnie puszcze Mazowsza przez wieki pozostawały prawdziwą ostoją tura.

W kolejnej, trzeciej części ekspozycji przyrodniczej zostały przedstawione zagadnienia dotyczące rzeźby terenu Północnego Mazowsza. Obrazują to kolorowe mapki oraz umieszczone w gablotach materiały naniesione przez lodowiec: żwiry, piaski, gliny, iły, otoczaki. Są też bryły rudy darniowej, surowca wydobywanego z podmokłych łąk służącego naszym przodkom do wyrobu żelaza. Na szczególną uwagę zasługuje gablota ze skamieniałościami czyli szczątkami roślin i zwierząt oraz śladami ich działalności np. odciskami, wydrążeniami zachowanymi w naturalny sposób w skałach. Na ekspozycji znajdują się m.in. wymarłe głowonogi: amonity i belemnity, gąbki, odciski roślin a także bursztyn. Niektóre okazy bursztynu są z inkluzjami.


Sala Papieska, to miejsce, w którym gromadzone i przechowywane i eksponowane pamiątki po papieżu Janie Pawle II, szczególnie te związane różnymi relacjami z mieszkańcami Mławy . W zbiorach muzealnych znajdują się zdjęcia , książki, prasa, numizmaty, ikonografia oraz inne drobne przedmioty związane z osobą papieża.

Sala Papieska to miejsce edukacji, w którym odbywają się warsztaty muzealne, seminaria, sesje i wykłady. To też miejsce spotkań członków towarzystw regionalnych: Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Mławskiej, mławskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Numizmatycznego, Fundacji im. Korzybskich oraz zajęcia Uniwersytetu Trzeciego Wieku.


o muzeum

Miejskie Muzeum Regionalne zostało oficjalnie otwarte 8 grudnia 1929 roku w nowo zbudowanym budynku przy ul. Ogrodowej (obecnie 3 Maja 5). Ważnym etapem w jego tworzeniu była Wystawa Mazurska zorganizowana w Państwowym Seminarium Nauczycielskim w 1926 roku, która cieszyła się wielkim powodzeniem wśród lokalnej społecznościowi.

Otwarcie mławskiej placówki muzealnej było efektem zainteresowania lokalnych władz sprawami regionalizmu. Muzeum miało charakter regionalny i związane było swoją działalnością i zbiorami z regionem północno-mazowieckim. Gromadzono zabytki w następujących działach: archeologicznym, historycznym, etnograficznym, przyrodniczym i numizmatycznym. Wśród cennych i ciekawych zabytków znajdowały się m.in. dokumenty królewskie wydane dla Mławy przez Jana III Sobieskiego, Augusta II i Stanisława Augusta Poniatowskiego, pieczęcie króla Władysława IV Wazy przytwierdzone do dokumentu cechowego, kamienne bóstwo pogańskie z VII - VIII wieku znalezione w Małocinie.

Znany mławski społecznik dr Józef Ostaszewski w publikacji "Osobliwości historyczne Mławy", wydanej w 1937 r., napisał m.in.: "Mława uboga w zabytki i pamiątki przeszłości powinna być dumna ze swego muzeum i dokładać starań do powiększania zbiorów i starannego utrzymania obecnego stanu posiadania".

Pod koniec 1939r po przegranej wojnie polsko - niemieckiej zbiory muzealne zostały zagrabione przez niemieckie władze okupacyjne i wywiezione do Królewca i tam zaginęły. Ocalało tylko bóstwo pogańskie, wykradzione z niemieckiego transportu przez Wincentego Kruszyńskiego i Jana Bubrowieckiego i ukryte w podziemiach kościoła św. Trójcy w Mławie.

Po wojnie, z inicjatywy Towarzystwa Miłośników Ziemi Mławskiej, działalność muzeum została reaktywowana 2 grudnia 1963 roku pod nazwą Muzeum Ziemi Zawkrzeńskiej. Dwa lata później muzeum uzyskało status placówki państwowej. Nawiązując do przedwojennej tradycji utworzono w mławskim muzeum pięć wiodących działów, w których systematycznie gromadzone są zabytki: archeologia, historia, sztuka, przyroda i numizmatyka.

Przez pierwsze piętnaście lat zbiory pokazywane były w przedwojennej sali o powierzchni 100m2. Decydującym okresem w działalności placówki była rozbudowa muzeum w latach 1978 - 1980, poprzez nadbudowanie nad biblioteką piętra. Powierzchnia zwiększyła się do 1000m2. Stałe ekspozycje zostały ukształtowane w istniejącym obecnie profilu.

W muzeum corocznie organizowane są wystawy czasowe związane tematycznie z obchodzonymi, ważnymi rocznicami i prezentujące twórczość regionalnych artystów, pokazujące zasłużone historyczne postacie związane z regionem mławskim i północno-mazowieckim.

Celem działalności placówki muzealnej jest gromadzenie, opracowywanie naukowe i przechowywanie w możliwie najlepszych warunkach materialnych pamiątek przeszłości mających wartość muzealną, zabezpieczanie ich i konserwacja oraz udostępnianie społeczeństwu, poprzez eksponowaniu na stałych i czasowych wystawach. Udostępnianie zabytków realizowane jest również w celach naukowych osobom piszczącym prace doktorskie, magisterskie itp. Ten zakres działalności w kilku ostatnich latach wyraźnie rozszerza się.

ziemia zawkrzeńska

Ziemia zawkrzeńska - historyczne Zawkrze - posiadała w znacznej mierze granice naturalne. Wyznaczały je: górny bieg rzeki Orzyc wraz z rzeką Łydynią od wschodu, rzeka Wkra od południa, od zachodu górny bieg Wkry-Działdówki. Na północy w dużej części była wytyczona linearnie w terenie.

Północna granica została ustalona traktatem kaliskim w 1343 roku, podczas regulowania sporów polsko-krzyżackich. W tych granicach ziemia zawkrzeńska liczyła 1779 km2. Nazwa “Zawkrze” oznaczała tereny leżące za Wkrą z punktu widzenia Płocka, głównego ośrodka politycznego i administracyjnego na Mazowszu. Najstarszym dokumentem potwierdzającym odrębność terytorium Zawkrza jest akt z 1384 roku, w którym książę płocki Siemowit IV zastawił tę ziemię Krzyżakom na 15 lat (do 1399 roku).

Zawkrze w 1495 roku za króla Jana Olbrachta zostało włączone do Korony. Ziemia zawkrzeńska razem z ziemią płocką utworzyły województwo płockie. Zawkrze składało się z trzech powiatów: szreńskiego, mławskiego i niedzborskiego. Mława 13 lipca 1429 roku uzyskała prawa miejskie, nadane jej przez książąt mazowieckich: Siemowita V, Kazimierza II, Władysława I. Mława była na Zawkrzu głównym ośrodkiem handlu i rzemiosła. Miasto w drugiej połowie XVI wieku liczyło około 2500 mieszkańców, z czego 10% stanowili rzemieślnicy.

Po drugim rozbiorze 1793 roku część ziemi zawkrzeńskiej znalazła się w zaborze pruskim. Pozostałą część Zawkrza z Mławą zawładnęli Prusacy po II rozbiorze w 1795 roku, kiedy nastąpiła całkowita likwidacja Rzeczypospolitej. Ziemia zawkrzeńska przestała funkcjonować jako jednostka terytorialna, ale przetrwała tradycja jej odrębności. Niezwykle ważne jest to, że aż do II wojny światowej, począwszy od wczesnego średniowiecza był to teren pograniczny. Zmieniali się tylko sąsiedzi tej części Mazowsza Północnego. Kolejni sąsiedzi - to: pogańskie plemiona pruskie, państwo Zakonu Krzyżackiego, Prusy Książęce, Prusy Wschodnie, najpierw jako część państwa pruskiego, a później zjednoczonych Niemiec.











odwiedzin: 2286

design by: octi

powered by: bootstrap