Sto lat temu w Mławie prezentowano „Krajoznawczą Wystawę Mazurską”, przygotowaną przez środowisko Państwowego Seminarium Nauczycielskiego. Chcąc przypomnieć wyjątkowe znaczenie wystawy dla historii naszego regionu, Muzeum Ziemi Zawkrzeńskiej wraca do tamtego wydarzenia poprzez prezentację własnych zbiorów – tych, których zwiedzający od dawna nie mieli okazji oglądać.
Na „Jubileusz Wystawy Mazurskiej” Muzeum zaprasza 9 października 2026 r. o godz. 17.00. Tegoroczna ekspozycja nie jest rekonstrukcją tej sprzed stu lat. Nawiązuje do niej poprzez prezentację obiektów ze zbiorów czterech działów: archeologii, etnografii, historii oraz przyrody, wśród których znalazły się zabytki, przez lata pozostające poza główną przestrzenią wystawienniczą Muzeum. Zobaczyć będzie można m.in. wełniany kilim zdobiony motywami roślinnymi z drugiej połowy XIX wieku, pas kontuszowy oraz poroża zwierzęce. Na wystawie znajdą się także eksponaty, które powróciły do zbiorów po przeprowadzonej konserwacji, m.in. rzeźby sakralne.
20 czerwca 1926 roku w Państwowym Seminarium Nauczycielskim Męskim im. hetmana Stanisława Żółkiewskiego w Mławie otwarto „Krajoznawczą Wystawę Mazurską”. Podkreślano wówczas historyczne związki Mazur z Mazowszem oraz więzi łączące ludność mazurską po obu stronach granicy. W okresie nasilonej propagandy antypolskiej przypominanie o związkach Mazur z Polską nabierało szczególnego znaczenia. W organizację wystawy zaangażowali się m.in. dyrektor szkoły Karol Banszel, nauczyciele Adam Borkowski, Stefan Trznadel i Adam Jerzy Gabryś oraz Emilia Sukertowa. Jej podstawę stanowiły zbiory muzeum szkolnego prezentowane w działach archeologicznym, etnograficznym, zdobniczym oraz fauny i flory. Na wystawie znalazły się m.in. urny, garnki gliniane czy toporki kamienne, a także narzędzia pracy używane we wsiach zawkrzeńskich, sprzęt gospodarczy i domowy, drewniane sochy, żarna, kołowrotki, stępki i malowane skrzynie. Prezentowano również przedmioty związane z kulturą ludową oraz materiały dotyczące zwyczajów i uroczystości ludowych. Ekspozycję wzbogacały ponadto wyroby ceramiczne, zbiory literackie poświęcone sprawie mazurskiej oraz prywatna kolekcja trofeów myśliwskich i przyrodniczych.
Dla historii mławskiego muzealnictwa znaczenie Wystawy Mazurskiej jest tym większe, że prezentowane na niej zbiory stały się podstawą powstałego w 1929 roku Muzeum Miejskiego w Mławie.
Patronat honorowy nad jubileuszem objął Burmistrz Miasta Mława Piotr Jankowski.
